Dat houdt in dat men bij het schrijven van elk woord zo weinig mogelijk tekens moet gebruiken. Overmatige tekens blijven achterwege (geen oo, aa, ee of uu als o, a, e of u voldoende is.
Vervolgens worden er vijf principes gehanteerd die de keuze van tekens verantwoorden. Deze zijn (als opdrachten geformuleerd):
1. Spel zoals de klank gebiedt.
2. Spel woorden en woorddelen altijd op dezelfde manier.
3. Spel zó dat de woordgeschiedenis uit de spelling blijkt.
4. Spel zoals de traditie dat gebiedt.
5. Spel zó dat de lezer steun heeft van zijn spellingkennis in de standaardtaal.
De principes 1 t/m 4 worden in alle spellingen toegepast; ze zijn ten dele conflictueel. Principe 1 geldt altijd als uitgangspunt.
De principes 2, 3, 4 en 5 beperken de werking van principe 1.
In standaardtaalspellingen worden met name principe 2 en 3 breed uitgesponnen.
Principe 2 veroorzaakt in het Nederlands bijvoorbeeld allerlei kwesties rondom d, dd, dt. Principe 3 veroorzaakt in het Nederlands bijvoorbeeld de kwestie ij of ei en ou of au.
Principe 4 is veel minder open dan men denkt. Het regelt dat men de traditionele tekens moet kiezen en deze niet mag verwisselen. Ook regelt het op welke plaatsen men een hoofdletter moet zetten, op welke niet, en hoe de interpunctie moet zijn. Eigenaardig: over dit principe bestaat bijna nooit discussie. In spellingen van kleinere talen neemt men alle gebruiken uit de standaardtaal onberedeneerd over. Ook in deze regeling is dat zo.
Principe 5 is van een andere soort, omdat het buiten de grenzen van de te spellen taal naar een andere taal voert. Principe 5 zou ook geformuleerd kunnen worden als: ‘Laat de woordbeelden die de lezers kennen uit de standaardtaal niet botsen met de schrijfwijze van de streektaal’.
Of: ‘Zorg dat de herkenbaarheid vanuit de kennis van de standaardtaal zo groot mogelijk is’. Met de hantering van die regel komen ‘vreemde’ elementen in de spellingregeling. Dat is een nadeel. Het voordeel is dat de woordherkenning ondersteund wordt vanuit de standaardtaal, die de lezer al beheerst.
Herkenbaarheid is altijd een belangrijk doel geweest binnen de opeenvolgende Veldekespellingen.
Abonneren op:
Reacties posten (Atom)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten